มะตูม


NA
มะตูม
กะทันตาเถร, ตุ่มตัง, ตูม(ปัตตานี) / มะตูม(กลาง,ใต้) / มะปิน(เหนือ)
Beal fruit tree / Bengal quince / Bilak
Aegle marmelos (L.) Correa ex Roxb.
Aegle
marmelos
(L.) Correa ex Roxb.
RUTACEAE
ไม้ยืนต้น สูง 5 – 10 เมตร เรือนยอดค่อนข้างโปร่ง ตามลำต้นมีหนามยาว ประมาณ 2.5 ซม.เปลือกสีเทา แตกเป็นแผ่นห้อยย้อยลง 
ประกอบขนนก ปลายคี่ เรียงสลับ ยาว 10-20 ซม. มีใบย่อย 3 ใบ ปลายใบแหลม โคนใบสอบขอบใบเรียบหรือหยักมน ผิวใบด้านบนสีเขียวเข้มเป็นมัน เส้นแขนงใบข้างละ 6-10 เส้น ก้านใบย่อยยาว 0.5-3 ซม. ใบย่อยตรงกลางจะมีขนาดใหญ่กว่าใบย่อยที่อยู่ข้างๆ 2 ใบ
ออกเป็นช่อ ตามซอกใบและปลายกิ่ง ดอกสมบูรณ์เพศ ขนาดเล็ก สีขาวอมเขียวหรือเหลืองอ่อน กลีบเลี้ยง 4- 5 กลีบ กลีบดอก 4 – 5 กลีบ ยาว 0.6 – 0.8 ซม.  เกสรเพศผู้ จำนวนมาก เกสรเพศเมีย รังไข่เหนือวงกลีบรูปทรงกระบอก ภายในมีประมาณ 12 ช่อง กลิ่นหอม ดอกบานเต็มที่ 1.5-2 ซม.
แบบผลมีเนื้อหลายเมล็ดรูปไข่หรือกลม เส้นผ่านศูนย์กลาง 7 – 10 ซม. เปลือกแข็งและหนาสีเขียวอ่อนถึงเหลือง เนื้อภายในนิ่มสีเหลืองหรือส้มเหลือง มียางเหนียวและมีกลิ่นหอม
เมล็ด รูปรีและแบนจำนวนมาก
มีนาคม
พฤษภาคม
ไม่
ธันวาคม
กุมภาพันธ์
ไม่
2
นิเวศวิทยา ป่าเบญจพรรณและชายป่าเปิดทั่วไป ยกเว้นภาคใต้และภาคตะวันออกเฉียงใต้
ถิ่นกำเนิด อินเดีย ศรีลังกา พม่า อินโดนีเซีย
การกระจายพันธุ์
การใช้งานด้านภูมิทัศน์ ปลูกในสวนหลังบ้านเพื่อเป็นไม้ผล
ดินทุกชนิด ต้องการน้ำปานกลาง ขึ้นกลางแจ้ง ทนต่อสภาพอากาศแห้งแล้ง
การเพาะเมล็ด และตอนกิ่ง
[1] คณะผู้ดำเนินงานโครงการให้ความรู้ด้านพฤกษศาสตร์แก่บุคลากรและนักศึกษามหาวิทยาลัยเชียงใหม่. 2553ภายใต้โครงการพัฒนาศักยภาพสู่ความเป็นมหาวิทยาลัยสร้างเสริมสุขภาพมหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
[2] มูลนิธิสวนหลวง ร. ๙. 2547. ไม้นามตามถิ่น. พิมพ์ครั้งที่ 1. อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด. กรุงเทพมหานคร.
[3] วีณา เชิดบุญชาติ. 2543. ปลูกผักไทยได้ทั้งอาหารและยา. พิมพ์ครั้งแรก. สำนักพิมพ์บ้านและสวน. กรุงเทพมหานคร. 
[4] เอื้อมพร วีสมหมาย และปณิธาน แก้วดวงเทียน. 2552. ไม้ป่ายืนต้นของไทย 1. พิมพ์ครั้งที่ 2. เอช เอ็น กรุ๊ป จำกัด. กรุงเทพมหานคร.
[5] ต้นไม้และดอกไม้ประจำจังหวัด http://www.panmai.com/ 23082553

ภาพประกอบ