มะเดื่ออุทุมพร


NA
มะเดื่ออุทุมพร
เดื่อเกลี้ยง(กลาง,เหนือ) / เดื่อน้ำ(ใต้,เหนือ) / มะเดื่อ(ลำปาง,สุราษฎร์ธานี) / มะเดื่อชุมพร(กลาง,ยะลา)
Ficus racemosa L
Ficus
racemosa
L
MORACEAE
ไม้ต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ สูง 10-30 เมตร ไม่ผลัดใบ เรือนยอดทรงกลมแผ่กว้างและแน่นทึบ เปลือกเรียบสีน้ำตาลปนเทา กิ่งแก่เกลี้ยงกิ่งอ่อนมีขนประปราย โคนต้นมีพูนพอน มีน้ำยางสีขาว 
เดี่ยว เรียงสลับ ใบรูปไข่หรือรูปใบหอก กว้าง 2.5-6.5 ซม. ยาว 9-20 ซม. ปลายใบแหลม โคนใบมนหรือเบี้ยวผิวใบด้านบนและด้านล่างเกลี้ยง ใบอ่อนมีขนประปราย แผ่นใบบาง ขอบใบเรียบ เส้นแขนงใบข้างละ 4-8 เส้น ก้านใบยาว 1.5-7.5 ซม. มีขุยสะเก็ดสีน้ำตาล หูใบหุ้มตายอด รูปใบหุ้มตายอด รูปใบหอก ติดทนและมีขนสั้น
สีเขียวเหมือนแก่เปลี่ยนเป็นสีแดงอมส้ม ออกเป็นช่อแบบมะเดื่อตามกิ่งและลำต้นลักษณะเป็นพวง ดอกแยกเพศร่วมต้น ดอกเพศผู้เรียงรอบรูเปิด 2 – 3 แถว ยาว 0.3 – 0.6 ซม. กลีบรวม 3 – 5 กลีบ เชื่อมติดกัน ปลายแยก สีแดง เกสรเพศผู้ส่วนมากมี 2 อันอาจพบ 1 หรือ 3 อัน ก้านชูอับเรณูเรียวยาวและโคนเชื่อมติดกันเล็กน้อย ดอกเพศเมีย มีกลีบรวมเชื่อมติดกน ปลายแยกเป็น 3 – 4 แฉก สีแดง ไม่มีก้านดอกหรือมีก้านดอกสั้นๆ เกสรเพศเมีย รังไข่เหนือวงกลีบ รังไข่รูปกึ่งสามเหลี่ยม มีจุดสีแดงก้านเกสรเพศเมียยาว 0.2 – 0.3 ซม. ปลายยอดเกสรเพศเมียเป็นรูปถ้วย ดอกกอลเป็นดอกเพศเมียที่เป็นหมัน ก้านดอกยาว 0.2 – 0.3 ซม. กลีบรวม 4 – 5 กลีบรังไข่กลม และมีก้านเกสรเพศเมียยาวประมาณ 0.15 ซม. ซึ่งสั้นกว่าดอกเพศเมียทั่วไป ดอกย่อยฝังตัวอยู่บนฐานรองดอกทรงกลมคล้ายผล ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางช่อดอก 3-4 ซม. ก้านช่อดอกยาว 2-7 ซม. โคนช่อดอกมีใบประดับรูปไข่ 3 อัน ยาว 2-3 มม. มีกลิ่นหอม
แบบมะเดื่อ รูปคล้ายกรวยหรือค่อนข้างกลม สีเหลืองหรือแดง ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 2-2.5 ซม. เมล็ด แข็งมีหลายเมล็ดต่อช่อผล
มิถุนายน
สิงหาคม
ไม่
พฤศจิกายน
เมษายน
ไม่
2

นิเวศวิทยา ป่าดิบเขา ป่าดิบแล้ง บริเวณริมฝั่งน้ำ ที่ระดับความสูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ 1,000-1,260 เมตร

ถิ่นกำเนิด ประเทศศรีลังกา จีนตอนใต้ เอเชียใต้ และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

การกระจายพันธุ์

การใช้งานด้านภูมิทัศน์ ปลูกให้ร่มเงาในสวนป่า เพื่อเป็นอาหารของนก

ดินร่วน และมีอินทรียวัตถุ ระบายน้ำได้ดี

โดยการเพาะเมล็ด และปักชำกิ่ง

[1] มูลนิธิสวนหลวง ร. ๙. 2547. ไม้นามตามถิ่น. พิมพ์ครั้งที่ 1. อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด. กรุงเทพมหานคร.
[2] เอื้อมพร วีสมหมาย และปณิธาน แก้วดวงเทียน. 2552. ไม้ป่ายืนต้นของไทย 1. พิมพ์ครั้งที่ 2. เอช เอ็น กรุ๊ป จำกัด. กรุงเทพมหานคร.
[3] ต้นไม้และดอกไม้ประจำจังหวัด http://www.panmai.com/ 23082553

ภาพประกอบ